Türkiye’de ÖTV Ne Zaman Uygulanmaya Başlandı?

Türkiye’de ÖTV Ne Zaman Uygulanmaya Başlandı?

Türkiye’de ÖTV ne zaman uygulanmaya başlandı sorusu son dönemlerde gündemdeki yerini korumaktadır.

Vergi toplama uygulaması çok eski çağlardan itibaren devletler için çok önemli bir gelir kalemi olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti devletinde de çok çeşitli kalemler için uygulanan dolaylı ve dolaysız vergi uygulamaları 1985 yılında 8 adet dolaylı vergi yürürlükten kaldırılması, bunların yerine tek bir vergi olarak KDV uygulanmaya başlamasıyla yeni bir döneme girildi.

Geçen süreç içerisinde mal ve hizmetler üzerinde KDV dışında çeşitli vergi ve fonlar da ürünlere eklenmiştir. 2002 yılında Türk vergi sistemimizde 16 farklı dolaylı vergi uygulaması bulunmaktaydı.  

Türkiye’de Özel Tüketim Vergisi

Türkiye’de Özel Tüketim Vergisinin uygulama geçmişi KDV kadar eskilere dayanmaz. ÖTV’nin bağımsız bir vergi olarak hayata geçirilmesi için ilk çalışmalar 1990 yılında başlamıştır.

Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerini kapsayan 1 Ocak 1973 tarihli katma protokole göre, ekonomik alanlarda atılması gereken ilk adımlar arasında “Gümrük Birliği” bulunuyordu.

Gümrük Birliği ilkelerine göre AB ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği üyesi ülkelerden ithal edilecek sanayi ürünlerinde gümrük vergisi ve ek vergiler alınmayacak, üçüncü ülkelerden  ithal edilecek ürünlerde de topluluğun ortak gümrük tarifesindeki oranlar üzerinden ticaret yapılacaktır.

Bu durum, ithalatta bir patlama yarattığı gibi ithalattan alınan kamu gelirlerinde de önemli bir düşüş oldu.

Bu gelir kaybının telafisi için KDV dışında yeni bir dolaylı vergi gündeme gelmişti. Bu tür bir vergi ithalatı yavaşlatıp ödemeler dengesinin koruyacağı gibi, bütçe için de ek kaynak sağlayabilecekti.

Bu tür işlevleri olan bir vergi, petrol ürünleri, tütün mamulleri ve alkollü içkilerde ortak bir tüketim vergisi olarak uygulanan AB vergi sisteminde de yer almaktaydı.  

İthalatı yüksek olan malların kapsama alındığı ilk ÖTV Kanunu Tasarısı, 1993 yılında TBMM’ye sunuldu fakat bu tasarı 24 Aralık 1995 tarihinde Türkiye’de yapılan genel seçimler sonucu  görüşülmeden rafa kaldırıldı. 

Türkiye’de ÖTV Ne Zaman Uygulanmaya Başlandı? Uygulanma Süreci

1 Ocak 1996 tarihinde AB ile Gümrük Birliği’nin uygulanmaya başlanmasıyla birlikte, üyelik sürecindeki Türkiye’nin vergi mevzuatını AB direktifleriyle uyumlaştırılması gerekiyordu.

Bu çalışmalar kapsamında Maliye Bakanlığınca 2. ÖTV Kanunu tasarısı 22 Mayıs 1996 tarihinde TBMM’ye sunuldu. Bu tasarı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmeye başlanmış, ancak 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan seçimler sonucu ikinci tasarı da görüşülmeden kaldı. 

17 Mayıs 2002 tarihinde 57. Hükümet tarafından yeni bir ÖTV yasa tasarısı TBMM’ye sunuldu.

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu 24 Mayıs 2002 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, 6 Haziran 2002’de de Genel Kurul’da kabul edildikten sonra 12 Haziran 2002 tarih ve 24783 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi ve 1 Ağustos 2002 tarihinden itibaren Türkiye’de Özel Tüketim Vergisi uygulamasına başlanmış oldu. 

guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments